Ung thư cổ tử cung là căn bệnh gây ra hàng ngàn ca tử vong cho phụ nữ mỗi năm (1). Nhưng, căn bệnh có thể dự phòng & được chuẩn đoán sớm thông qua tầm soát định kỳ (1), không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn giảm thiểu rủi ro gánh nặng bệnh tật – tìm hiểu ngay lợi ích của việc tầm soát sớm!
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh nguy hiểm, nhưng may mắn có thể phát hiện sớm thông qua tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ (1). Ngoài khả năng phát hiện sớm tế bào bất thường, tầm soát ung thư cổ tử cung còn giúp nhận diện các trường hợp nhiễm HPV nguy cơ cao gây ung thư (1).
Tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho sức khỏe phụ nữ. Tầm soát định kỳ là cách hiệu quả để phát hiện các tế bào bất thường và tổn thương tiền ung thư trước khi bệnh gây ra dấu hiệu rõ rệt. Việc phát hiện sớm giúp ngăn ngừa sự phát triển thành ung thư, nâng cao khả năng chữa khỏi lên đến 90% (2).
Đồng thời, xét nghiệm tầm soát có thể phát hiện các týp HPV nguy cơ cao gây ung thư, từ đó có biện pháp xử trí kịp thời (1)
Tầm soát sức khỏe cổ tử cung (Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa)
Tầm soát ung thư cổ tử cung là gì?
Tầm soát ung thư cổ tử cung là quá trình kiểm tra để phát hiện sớm những thay đổi bất thường ở tế bào cổ tử cung trước khi chúng tiến triển thành ung thư (2). Phần lớn các ca ung thư cổ tử cung có thể được phát hiện sớm và dự phòng nhờ vào các biện pháp sàng lọc, chẩn đoán sớm và điều trị các tổn thương tiền ung thư (1).
Thực trạng về ung thư cổ tử cung
Ung thư cổ tử cung được xem là một trong những bệnh ung thư phổ biến ảnh hưởng đến phụ nữ trên toàn cầu (1). Theo số liệu từ (Tổ chức Y tế thế giới, công bố năm 2022, căn bệnh này đứng thứ tư trong danh sách các loại ung thư thường gặp ở nữ giới, với khoảng 660.000 trường hợp mới được chẩn đoán và 350.000 ca tử vong vào năm 2022 (3).
Tại Việt Nam, theo Globocan 2022, mỗi năm có khoảng 4.612 ca mắc mới ung thư cổ tử cung được chẩn đoán và 2.571 ca tử vong do căn bệnh này (3).
Những số liệu này cho thấy tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích phụ nữ chủ động dự phòng và phát hiện sớm các rủi ro nếu có bằng cách thực hiện tầm soát định kỳ bệnh sớm, giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tử vong (1).
Sức khoẻ sinh sản phụ nữ (Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ)
Nguyên nhân gây ung thư cổ tử cung
Nhiễm một hoặc nhiều týp HPV (Human Papillomavirus) nguy cơ cao được xem là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư cổ tử cung (1). Theo Tổ chức Y tế Thế giới công bố vào năm 2024, gần 100% các trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến các týp HPV nguy cơ cao (3).Các týp 16 và 18 (4) - chiếm khoảng 66% các ca ung thư cổ tử cung.
Hầu hết các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và có thể tự đào thải. Tuy nhiên nhiễm HPV dai dẳng có thể gây ra các bệnh lý, tiền ung thư và ung thư liên quan bao gồm cả ung thư cổ tử cung. (5)
Các yếu tố nguy cơ nhiễm HPV có thể kể đến bao gồm:
3 lợi ích khi tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ
1. Phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả hơn (6)
Phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung là cách tốt nhất để phát hiện các bất thường, tiền ung thư trước khi bệnh gây ra triệu chứng, giúp tăng cơ hội điều trị thành công lên tới 90%.
Quá trình này giúp phát hiện các tế bào bất thường, ngăn chặn sự phát triển của chúng thành tế bào ung thư, từ đó điều trị hiệu quả và ngăn ngừa ung thư cổ tử cung.
2. Góp phần bảo vệ sức khỏe sinh sản
Nhiễm HPV không khiến phụ nữ khó mang thai hoặc sinh non. Tuy nhiên, một số tiền ung thư hoặc ung thư mà HPV có thể gây ra, các điều trị phẫu thuật cần thiết có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai hoặc duy trì thai kì. (7)
Vì vậy, việc phát hiện bệnh sớm để phòng tránh các rủi ro không chỉ bảo vệ sức khỏe thể chất của bản thân mà còn hạn chế ảnh hưởng đến khả năng mang thai, duy trì thai kỳ (8). Đặc biệt là với một căn bệnh giai đoạn đầu không có biểu hiện triệu chứng rõ rệt như UTCTC.(8)
Bảo vệ sức khỏe sinh sản (Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ)
3. Giảm chi phí điều trị
Cho đến nay, kết quả điều trị ung thư lệ thuộc chủ yếu vào việc phát hiện bệnh ở giai đoạn nào. Ở giai đoạn sớm thì có thể chữa khỏi nhiều loại bệnh ung thư. Ngược lại, ở các giai đoạn muộn, điều trị vừa tốn kém, vừa ít hiệu quả, chủ yếu chỉ có thể kéo dài và giảm nhẹ triệu chứng bệnh.(9)
Dưới đây là các chi phí liên quan đến chẩn đoán và điều trị ung thư cổ tử cung theo tài liệu “QĐ 8539 – Bảng giá dịch vụ theo yêu cầu CS1, áp dụng từ 01/01/2025” của Bệnh viện Ung Bướu: (10):
Trong khi đó, chi phí tầm soát ít tốn kém hơn điều trị . Chi phí chẩn đoán liên quan đến ung thư cổ tử cung (11):
-
Phí khám bệnh: Mức phí này sẽ tùy thuộc vào quy mô và chất lượng của cơ sở y tế. Theo quyết định số 1841/QĐ-BVHV ngày 28/3/2025 về giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu tại Bệnh viện Hùng Vương: chi phí tư vấn HPV sẽ dao động từ 200,000 đến 300,000 VNĐ/ lần
Các phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung
Tầm soát ung thư cổ tử cung hiện nay có các phương pháp sàng lọc chính (1):
Các kỹ thuật xét nghiệm khác (1):
Tầm soát bằng xét nghiệm Pap smear (Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ)
Đối tượng và tần suất thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung
Bộ Y tế khuyến cáo các phụ nữ trong độ tuổi thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung
Phụ nữ trong độ tuổi 21-65, đã quan hệ tình dục, ưu tiên cho nhóm phụ nữ trong độ tuổi 30 - 49.
Sau 65 tuổi có thể dừng sàng lọc nếu có 2 lần sàng lọc liên tiếp đúng chu kỳ trước đó âm tính.
Chu kỳ sàng lọc:
Đối với đối tượng phụ nữ nhiễm HIV (1)
Bộ Y tế khuyến cáo đối với phụ nữ nhiễm HIV, bắt đầu sàng lọc đều đặn từ độ tuổi 21 cho quần thể phụ nữ có HIV, ưu tiên sàng lọc trong độ tuổi 25 - 49,
Chu kỳ sàng lọc:
Tầm soát ung thư cổ tử cung là một bước cần thiết giúp phát hiện sớm bệnh lý và góp phần bảo vệ sức khỏe cá nhân một cách chủ động.
Tầm soát ung thư cổ tử cung là biện pháp dự phòng thứ cấp, giúp phát hiện các tế bào bất thường đã xuất hiện (1).
Để tăng cường hiệu quả dự phòng, Bộ Y tế khuyến khích thực hành các biện pháp dự phòng bao gồm:
Tầm soát ung thư cổ tử cung không chỉ giúp phát hiện sớm ung thư mà còn là hành động thể hiện tính trách nhiệm với bản thân. Càng phát hiện ở giai đoạn muộn hoặc bỏ lỡ thời điểm vàng của quá trình điều trị, các tế bào bất thường phát triển mạnh sẽ giảm hiệu quả điều trị. Mỗi phụ nữ nên chủ động kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo sức khỏe tốt nhất. (6)
Mặc dù tầm soát ung thư cổ tử cung đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các tổn thương, dự phòng ung thư cổ tử cung cần dựa trên nhiều biện pháp dự phòng sơ cấp kết hợp. (1)
Việc duy trì lối sống lành mạnh và quan hệ tình dục an toàn là những yếu tố góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, việc tiêm vắc xin phòng HPV góp phần dự phòng HPV và các bệnh lý liên quan (1)
Chủ động phòng vệ, tham vấn chuyên gia y tế ngay hôm nay!
Nội dung này được phối hợp biên soạn bởi Hội Y học Dự phòng Việt Nam và MSD, kiểm nhận bởi Hội Y học Dự phòng Việt Nam và MSD tài trợ cho mục tiêu giáo dục
Tài liệu tham khảo:
(1) Ministry of Health Vietnam. Hướng dẫn dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung. Quyết định số 3792/QĐ-BYT.
(2) Ministry of Health Vietnam. Cervical Cancer Screening Process. Điều ít biết về quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung.
https://moh.gov.vn/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia/-/asset_publisher/7ng11fEWgASC/content/-ieu-it-biet-ve-quy-trinh-tam-soat-ung-thu-co-tu-cung?inheritRedirect=false
Accessed May 2025.
(3) World Health Organization. Cervical Cancer. Updated Mar 2024.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer
(4) de Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al. Human papillomavirus genotype attribution in invasive cervical cancer: a retrospective cross-sectional worldwide study. Lancet Oncol. 2010 Nov;11(11):1048-1056. doi:10.1016/S1470-2045(10)70230-8.
(5) Centers for Disease Control and Prevention. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (The Pink Book), 14th ed. Centers for Disease Control and Prevention, 2021.
https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/index.html
Accessed 19 August 2024.
(6) Ministry of Health Vietnam. Điều ít biết về quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung.
https://moh.gov.vn/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia/-/asset_publisher/7ng11fEWgASC/content/-ieu-it-biet-ve-quy-trinh-tam-soat-ung-thu-co-tu-cung
Accessed May 2025.
(7) CDC. Sexually Transmitted Infections (STI) Treatment Guidelines, 2021. Human Papillomavirus (HPV) Infection.
(8) Ministry of Health Vietnam. Chương trình mục tiêu quốc gia: 5 bệnh ở tử cung dẫn đến vô sinh.
https://moh.gov.vn/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia/-/asset_publisher/7ng11fEWgASC/content/5-benh-o-tu-cung-dan-en-vo-sinh
(9) Ministry of Health Vietnam. Bệnh viện K phát động nâng cao nhận thức cộng đồng phòng chống ung thư.
https://moh.gov.vn/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia/-/asset_publisher/7ng11fEWgASC/content/benh-vien-k-phat-ong-nang-cao-nhan-thuc-cong-ong-phong-chong-ung-thu
Accessed May 2025.
(10) Bệnh viện Ung Bướu Cơ sở 1. Bảng giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh tại Bệnh viện Ung Bướu, áp dụng từ ngày 01/01/2025.
https://benhvienungbuou.vn/bang-gia-dich-vu-kham-benh-chua-benh-tai-benh-vien-ung-buou/#GIA_DICH_VU_KHAM_CHUA_BENH_THEO_YEU_CAU_AP_DUNG_TAI_BENH_VIEN_UNG_BUOU_%E2%80%93_CO_SO_1_AP_DUNG_TU_NGAY_01012025
(11) Quyết định số 1841/QĐ-BVHV ngày 28/3/2025 về giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu tại Bệnh viện Hùng Vương.
https://drive.google.com/file/d/1ghTGKBOnHHSePZjTKq_iof9JqrdwKQsA/view
