Dự phòng cho bé trai
Sự thật ít người biết về vi rút HPV - Ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe nam giới

Khác với lầm tưởng của nhiều người rằng chỉ nữ giới mới có thể nhiễm vi rút HPV, theo một khảo sát kiểm tra sức khỏe và dinh dưỡng quốc gia (NHANES) tại Hoa Kỳ, tỷ lệ nhiễm vi rút HPV ở 1.868 nam giới lên đến 45,2%, phổ biến ở tất cả các nhóm tuổi, gần như cứ 2 người nam thì có 1 người nhiễm vi rút HPV (1). Vi rút này cũng là nguyên nhân chính gây ra nhiều ung thư ở nữ (ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo...) và nhiều bệnh lý/ ung thư nguy hiểm ở nam như ung thư dương vật, ung thư hậu môn, ung thư hầu - họng và mụn cóc sinh dục (2).



VỀ VI RÚT HPV VÀ CON ĐƯỜNG LÂY NHIỄM


HPV (Human Papilloma Virus) là vi rút sinh u nhú ở người, chỉ gây bệnh trên biểu mô da và niêm mạc. Hiện vi rút có hơn 100 chủng, hầu hết đều vô hại với người nhiễm. Tuy nhiên, có hơn 40 chủng vi rút HPV lây truyền qua đường tình dục, ảnh hưởng đến các bộ phận sinh dục và hậu môn (3). 15 chủng vi rút HPV nguy cơ cao (chẳng hạn như chủng 16 và chủng 18) có thể gây tổn thương tiền ung thư, ung thư cổ tử cung ở nữ (UTCTC) (4) hoặc một số loại ung thư ở nam như: ung thư dương vật, ung thư hầu họng, ung thư hậu môn, mụn cóc sinh dục (5). 

 

Vi rút HPV thường lây truyền do sự tiếp xúc giữa da với da, mặc dù đa số các trường hợp lây nhiễm vi rút HPV là đến từ quan hệ tình dục qua đường âm đạo hoặc hậu môn (2). Song những kiểu tiếp xúc tình dục khác như hôn hay chạm vào bộ phận sinh dục của đối tác bằng miệng cũng có thể truyền vi rút HPV. Vì thế, những người có quan hệ tình dục với nhiều bạn tình thường có khả năng phơi nhiễm cao. Sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ nguy hiểm nhưng không thể phòng ngừa được hoàn toàn vì không thể che phủ được toàn bộ bề mặt da tại vùng sinh dục (2). 

 

Ngoài ra, vi rút HPV có thể lây qua việc tiếp xúc với vật bị nhiễm hoặc tự nhiễm do vệ sinh sinh dục kém, mắc phải tại bệnh viện như găng tay làm siêu âm qua âm đạo; hoặc những kiểu tiếp xúc khác ngoài sinh dục cũng có thể phát sinh lây nhiễm như dùng chung khăn, đồ lót... với người bị nhiễm HPV (4). Bên cạnh đó, vi rút HPV còn lây truyền từ mẹ sang con lúc sinh hoặc sau sinh do tiếp xúc với mẹ hay người thân (2). 

 

Chính vì con đường lây nhiễm đa dạng và có thể phát triển thành nhiều bệnh nguy hiểm nên việc phòng ngừa HPV từ sớm chính là một trong những biện pháp tốt nhất để bảo vệ sức khoẻ và chuẩn bị cho con hành trang vững chắc bước vào tương lai.



NHỮNG LẦM TƯỞNG PHỔ BIẾN VỀ VI RÚT HPV


Trái ngược với suy nghĩ của nhiều người rằng vi rút HPV chỉ gây nguy hiểm cho nữ giới, theo thống kê của Trung tâm dự phòng và kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), hàng năm tại Hoa Kỳ, ước tính có 35.900 phụ nữ và nam giới được chẩn đoán mắc bệnh, ung thư do nhiễm vi rút HPV (6). Một bài viết khác đăng trên website của Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ (National Library of Medicine), ước tính xác suất nhiễm vi rút HPV trung bình trong suốt đời của giới nam tới tận 91%, còn giới nữ ở khoảng 85% (7).

 

Ngoài ra, nhiều phụ huynh cũng nghĩ rằng chỉ khi quan hệ tình dục mới có khả năng nhiễm vi rút HPV. Đây là một hiểu lầm lớn bởi vi rút HPV thường lây lan do sự tiếp xúc giữa da với da nên dù chưa quan hệ tình dục hay còn ở tuổi vị thành niên vẫn có nguy cơ nhiễm vi rút này. 

 

Một lầm tưởng khác đó là không quan hệ tình dục thường xuyên thì không nhiễm vi rút HPV. Sự thật cho thấy vi rút HPV có thể duy trì ở “trạng thái ngủ” trong nhiều thập kỷ, sau đó tái hoạt khi hệ thống miễn dịch suy giảm. Đặc biệt, 85% nhiễm trùng xảy ra trong giai đoạn hôn nhân 1 vợ 1 chồng hay giai đoạn kiêng khem tình dục (8).  

 

Bên cạnh đó, các triệu chứng để nhận biết bản thân đã nhiễm vi rút HPV thường mờ nhạt và dù cơ thể có cơ chế tự đào thải hầu hết các trường hợp nhiễm vi rút HPV, nhưng nếu không may nhiễm dai dẳng một số chủng HPV có nguy cơ cao, sẽ có thể tiến triển thành các căn bệnh như ung thư nguy hiểm (2). Hiện nay, chưa có các phương pháp sàng lọc thường quy được khuyến nghị cho các bệnh ung thư do HPV gây ra ở nam giới (9). Thêm vào đó, thời gian từ lúc nhiễm vi rút HPV đến khi tiến triển thành ung thư cổ tử cung là 15 - 20 năm đối với những người có hệ miễn dịch bình thường. Còn đối với những người có hệ miễn dịch bị suy giảm, thời gian ủ bệnh chỉ còn 5 - 10 năm (10). Trong khi đó, độ lưu hành HPV sinh dục ở nam cao hơn nữ ở mọi lứa tuổi, việc nhiễm HPV này có thể bắt đầu từ năm 14 tuổi và không giảm theo tuổi (11). Việc nhiễm HPV ở nam giới có thể tiến triển thành các tổn thương sinh dục ngoài trong một khoảng thời gian ngắn. Ví dụ như theo một nghiên cứu, 25% nam giới nhiễm HPV sẽ phát triển thành mụn cóc sinh dục trong vòng 8 tháng (12). Ngoài mụn cóc sinh dục, HPV cũng gây ra nhiều bệnh ung thư nguy hiểm khác ở nam như: ung thư dương vật, ung thư hầu họng, ung thư hậu môn, mụn cóc sinh dục (5)... 

 

Vì vậy, các bậc phụ huynh cần nâng cao nhận thức và có những biện pháp phòng ngừa phù hợp để bảo vệ sức khoẻ và tương lai con trẻ thật trọn vẹn.



BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA VI RÚT HPV ĐỂ BẢO VỆ TƯƠNG LAI VẸN TRÒN CHO BÉ TRAI


Hiện nay, không có các phương pháp sàng lọc thường quy được khuyến nghị cho các bệnh ung thư do vi rút HPV gây ra ở nam giới (13). Tuy nhiên, vi rút HPV có thể phòng ngừa được bằng vắc xin. Việc chủ động dự phòng HPV là cách để mẹ bảo vệ sức khoẻ và tương lai cho bé trai. 

Ngoài ra, đối với các bé trai ở tuổi vị thành niên, giáo dục con quan hệ tình dục an toàn, chung thuỷ với một bạn tình và khám sức khỏe định kỳ cũng là những biện pháp cần thiết để bảo vệ trẻ. 

 

Có thể nói, nhằm mang tới một nền tảng sức khỏe vững vàng, phòng ngừa nhiễm vi rút HPV chính là một trong những cách tốt nhất để bố mẹ có thể đồng hành và giúp con kiến tạo một tương lai tốt đẹp. 




Tài liệu tham khảo

1/ Prevalence of Genital Human Papillomavirus Infection and Human Papillomavirus Vaccination Rates Among US Adult MenNational Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) 2013-2014

2/ Braaten KP et al.Human Papillomavirus (HPV), HPV-Related Disease, and the HPV Vaccine, Rev Obstet Gynecol. 2008;1:2–10

3/ https://www.cdc.gov/cancer/hpv/basic_info/index.htm (truy cập 13.04.2022)

4/ Catherine de Martel et.al, Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type,Int J Cancer. 2017 Aug 15; 141(4): 664–670 

5/ HPV and Men – Fact Sheet, Centers for Disease Control and Prevention

6/ https://www.cdc.gov/hpv/hcp/protecting-patients.html (truy cập 13.04.2022)

7/ Chesson HW, Dunne EF, Hariri S, Markowitz LE. The estimated lifetime probability of acquiring human papillomavirus in the United States. Sex Transm Dis. 2014 Nov;41(11):660-4. doi: 10.1097/OLQ.0000000000000193. PMID: 25299412; PMCID: PMC6745688.

8/ Rositch AF A, et al. Contributions of Recent and Past Sexual Partnerships on

Incident Human Papillomavirus Detection: Acquisition and

Reactivation in Older Women Cancer Res. 2012;72:6183-6190

9/ Centers for Disease Control & Prevention (CDC). HPV Screening.

10/ https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer#:~:text=It%20takes%2015%20to%2020,those%20with%20untreated%20HIV%20infection. (truy cập 13.04.2022)

11/ 

- Giuliano AR et al Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2008;17:2036-2043. 

- World Health Organization. Information Centre on HPV and Cervical Cancer. 

- Gargano JW et al. J Infect Dis. 2017;215:1070-1079. 

12/ aAmong 1,788 HPV-positive men, 92 developed an incident EGL during follow-up (9 PeIN and 86 genital warts).

EGL=external genital lesion; PeIN=penile intraepithelial neoplasia.

Sudenga SL et al Eur Urol. 2016;69:166–173.

13/ Centers for Disease Control & Prevention (CDC). HPV Screening. 

McGinley KF, et al. J Am Osteopath Assoc. 2011 Mar;111(3 Suppl 2):S26-8.